2.9 Sut mae'r Senedd yn newid

Mae cyfraith newydd, Deddf Senedd Cymru (Aelodau ac Etholiadau) 2024, yn newid sawl agwedd ar sut mae'r Senedd yn gweithio. Daw'r newidiadau hyn i rym ar gyfer etholiadau'r Senedd ar 7fed Mai 2026.

Nifer yr etholaethau
Yn flaenorol, roedd gan Gymru 40 o etholaethau a 5 rhanbarth etholiadol a gynrychiolwyd gan ASau. Ar gyfer etholiad y Senedd yn 2026, bydd gan Gymru 16 o etholaethau. 

Nifer aelodau'r Senedd
Yn lle ei 60 aelod blaenorol, bydd y Senedd bellach yn cynnwys 96 aelod. Mae hyn yn golygu y bydd 6 aelod yn cynrychioli pob etholaeth yng Nghymru.

Y system bleidleisio newydd
Mae'r ffordd rydych chi'n pleidleisio wedi newid hefyd. Bydd gan bawb 16+ oed un bleidlais nawr. Yn hytrach na phleidleisio dros ymgeisydd unigol, byddwch chi'n pleidleisio dros blaid wleidyddol neu ymgeisydd annibynnol.
Bydd y papur pleidleisio yn dangos y rhestr lawn o bleidiau a'u hymgeiswyr, ac ymgeiswyr annibynnol, sy'n sefyll mewn etholiad yn eich etholaeth.

Newidiadau eraill
Yn lle bob 5 mlynedd, bydd etholiadau'r Senedd bellach yn digwydd bob 4 blynedd.
Dim ond os ydyn nhw'n byw yng Nghymru y mae ymgeiswyr yn gymwys i sefyll yn etholiadau'r Senedd.