3.3 Cwrdd â'r pleidleiswyr

Gall pwy all bleidleisio yn y DU fod yn ddryslyd ar y dechrau. Mae'n well mynd ati fesul achos. Dyma ychydig o enghreifftiau darluniadol o sut mae cymhwysedd i bleidleisio yn amrywio yn ôl y math o etholiad, oedran a chenedligrwydd yng Nghymru.

Amira, 17 – Caerdydd

Mae Amira yn 17 oed ac yn byw yng Nghaerdydd. Ganwyd Amira ym Mhacistan ac mae ganddi ddinasyddiaeth Pacistanaidd. Mae Amira eisoes wedi pleidleisio unwaith yn etholiadau'r cyngor lleol ac mae'n bwriadu pleidleisio yn etholiad nesaf y Senedd hefyd. Yng Nghymru, gall pawb 16 oed a hŷn sy'n byw yma'n gyfreithlon, ni waeth o ble maen nhw'n dod, bleidleisio mewn etholiadau lleol a datganoledig. Gan fod Pacistan yn y Gymanwlad, bydd Amira hefyd yn gallu pleidleisio yn etholiadau Seneddol y DU, ond bydd yn rhaid iddi aros tan ei bod hi'n 18 oed am hynny.

Iwan, 15 - Wrecsam

Mae Iwan yn 15 oed ac mae newydd gofrestru i bleidleisio am y tro cyntaf. Yng Nghymru, gallwch gofrestru o 14 oed. Mae wedi symud o UDA i Gymru yn ddiweddar ac mae ganddo ganiatâd i aros yn y DU. Pan fydd yn troi'n 16 yr haf nesaf, bydd yn gallu pleidleisio mewn etholiadau lleol a Senedd. Gan ei fod yn ddinesydd o'r Unol Daleithiau, ni fydd Iwan yn gallu pleidleisio mewn etholiadau Seneddol y DU, ni waeth beth yw ei oedran.

Lucia, 17 - Conwy

Mae Lucia o'r Eidal ac mae wedi bod yn byw yng Nghymru ers blwyddyn. Gan ei bod hi'n ddinesydd yr UE dros 16 oed, mae hi'n cael pleidleisio mewn etholiadau lleol a Senedd. Ond oherwydd bod Lucia yn ddinesydd yr UE, ni all hi bleidleisio yn etholiadau Senedd y DU.

Mae ei ffrind, Bethan, o Ynys Môn ac mae hi newydd droi’n 18 oed. Mae hi wedi gallu pleidleisio mewn etholiadau lleol a Senedd ers 2 flynedd. Gan ei bod hi’n ddinesydd Prydeinig ac oherwydd ei bod hi bellach wedi troi’n 18 oed, mae Bethan yn gymwys i bleidleisio ym mhob etholiad sy’n digwydd lle mae hi’n byw, gan gynnwys etholiadau cyffredinol y DU.

Ar hyn o bryd, mae angen i chi fod yn 18 oed i bleidleisio mewn etholiad Senedd y DU – ond mae llywodraeth y DU wedi dweud ei bod yn bwriadu gostwng yr oedran pleidleisio i 16 oed cyn yr etholiad cyffredinol nesaf, felly gallai hyn newid yn y dyfodol.